Verhalen

Chanoeklaas, symbool van een Nederlands-Joodse traditie

De donkere weken voorafgaand aan midwinter vormen in Nederland traditioneel een periode van huiselijkheid en culturele symboliek zoals Sinterklaas.  Voor de Joodse gemeenschap valt deze fase altijd samen met de maand Kislev, de maand waarin Chanoeka wordt voorbereid en begint. Het samenvallen van beide tradities zegt veel over de manier waarop Joods leven zich in Nederland historisch heeft verankerd: naast, met en soms door de nationale cultuur heen. Gedeelde traditie Dat een aanzienlijk deel van … [Lees verder]

Verhalen

Weinreb in de Haagse sjoel veroorzaakt traumatische episode

Toen de deportaties vanuit Nederland begonnen, slaagde Friedrich Weinreb er aanvankelijk in om de Duitsers om de tuin te leiden. Hij stelde een lijst op om tijdelijke vrijstelling van deportatie te verkrijgen. Die lijst werd bekend als ‘de Weinreblijst’. Uiteindelijk verloren deze vrijstellingen hun waarde en probeerde de SD om Weinreb te gebruiken als informant om Joodse onderduikers ‘op te sporen’.  Weinreb werd in 1910 geboren in Lemberg (het huidige Lviv) in een chassidische familie … [Lees verder]

Verhalen

Chicago: vrouwen leggen tefillien en een droeve rastaman

Terwijl men in Nederland een sjabbes avonddiner heeft en de volgende ochtend gewoon naar sjoel gaat, is het hier in Chicago min negentien graden.  Zó koud dat ik vanochtend niet eens naar sjoel ben gegaan. Een beetje een slappeling voel ik me wel. Ik moest denken aan de Russische refuseniks die in Siberië met gevaar voor eigen leven hun Jodendom in stand hielden. En ik? Ik blijf thuis vanwege de kou… De sjoel waar ik … [Lees verder]

Geschiedenis

Chanoeka in bevrijd gebied 1944 / 5705 

De stad Breda werd op 29 oktober 1944 bevrijd. Het waren Poolse troepen die de Duitse bezetting beëindigden.  Enkele Joden hadden de oorlog in de onderduik overleefd. Een van hen, Izaak van Bueren, organiseerde op 10 december 1944 (25 Kislev 5705) een Chanoeka-bijeenkomst in wat er was overgebleven van de lokale synagoge. Het was de eerste Chanoeka viering in bevrijd Nederland. Hij deed dat samen met een Poolse legerrabbijn met de achternaam Klepfisch. Van deze Chanoekaviering … [Lees verder]