In ons gebouw wonen veel Amerikanen die hier een appartement hebben als vakantiehuis. Meestal zijn ze er rond de feestdagen of bij andere bijzondere gelegenheden.
De familie die achter mij in sjoel zit komt uit New York. Ze zijn hier al een tijdje, maar ik ken ze niet zo goed. Dat ze er nu zijn is overigens begrijpelijk: niemand kan Israël momenteel nog uit.
De oudste van de familie — ik denk dat er drie generaties zijn — is elke ochtend vroeg in sjoel. Gisteren vroeg hij mij of hij kon worden opgeroepen voor een aliya. Aangezien ik de gabbe ben, ga ik daarover.
“Natuurlijk,” zei ik. “Wat is de reden?”
“Mijn kleindochter gaat trouwen,” zei hij trots met een brede glimlach.
“Nu maak je me nieuwsgierig,” antwoordde ik. “Waar doen jullie dat dan? Met de oorlog zijn er toch allerlei beperkingen?” Hij maakte een gebaar dat hij het me na de dienst zou vertellen. Nu praten in sjoel vond hij niet gepast.
Na afloop kwam hij naar me toe.
“Het plan was om verderop in het Waldorf te trouwen,” vertelde hij. “Maar dat kan nu niet. Mijn kleindochter was behoorlijk gestrest. Mijn dochter — haar moeder — dacht er eerst aan om het huwelijk uit te stellen, maar het jonge stel wilde daar niets van weten.”
Dat is ook niet ongebruikelijk in orthodoxe kringen. Zeker als een stel nog niet samenwoont, willen ze meestal zo snel mogelijk trouwen.
“Je kunt je voorstellen dat de afgelopen week behoorlijk stressvol was,” vervolgde de trotse grootvader. “Tot mijn vrouw met een lumineus idee kwam: we doen het gewoon hier.”
Ik keek hem verbaasd aan. “Waar dan? Onze sjoel is mooi, maar niet zo groot.”
“De choepa doen we boven in de binnentuin,” zei hij. “Als er een alarm komt, kunnen we meteen naar binnen, naar de sjoel. De receptie voor de chatan — de bruidegom — is hier in de sjoel en die voor de kalla — de bruid — in de zaal hiernaast.”
Ik was onder de indruk. “Maar waar doen jullie het feest?” vroeg ik. “Kun je hier wel zoveel mensen kwijt?”
Hij glimlachte weer.
“Het feest is in de garage op -2. We hebben die in 24 uur helemaal omgebouwd. Het ziet er prachtig uit. We mogen maximaal vijftig mensen hebben. Tot tien uur is het alleen familie. Daarna komen de vrienden van het stel om te dansen.”
“Indrukwekkend,” zei ik.
Toen vertelde hij nog iets dat me bijbleef.
“Mijn vrouw zei tegen mijn kleindochter: mijn ouders kwamen berooid uit Oost-Europa. Ze zeiden altijd: we laten ons door niets en niemand opzijzetten. Als iets niet rechtdoor kan, gaan we wel links of rechts.”
Hij keek me aan en zei: “Dit feest is georganiseerd door mijn schoonouders. We laten ons niet meer klein krijgen. Kom vanavond kijken.”
Het was heel bijzonder.
cover illustratie Talma Joachimsthal
Great story Jair. Kol haKavod voor die ouders. En voor jou. Groet van Ome Leo
Met pleizier lees ik iedere week je artikelen. Wat een reuze idee van die choppe.
mvg, Betty Kazin-Rosenbaum