Kijk- en Luistertips

Over Romaniotten, bontmutsen en een katholieke schijnidentiteit

Diversiteit in het jodendom Dacht u dat de Sefardische joden die naar Amsterdam kwamen ladino spraken? Ladino is de Judeo-Spaanse taal van het Iberisch schiereiland, een mix van Spaans, Portugees en Hebreeuws. Welnee, de Spaanse en Portugese joden die rond 1600 naar Amsterdam migreerden, spraken louter hun landstaal, meestal Portugees. Zij kwamen ruim honderd jaar na de Inquisitie naar het Noorden, een eeuw nadat de joden in 1492 verboden werd om te wonen in het … [Lees verder]

non-fictie en biografieën

Kritiek op Israel als het ‘nieuwe antisemitisme’

Rachel Shabi’s nieuwste boek Off-White: The Truth About Anti-Semitism leek precies op het juiste moment uit te komen.  Eind vorig jaar lag het in de winkels, na tumultueuze maanden voor Joden waarin het aantal antisemitische incidenten fors toenam. In al het vingerwijzen van burgers en politici bleek iedereen plots expert te zijn in het opsporen en aanwijzen van antisemitisme. Althans, op het eerste gezicht, want overeenstemming over wie of wat antisemitische is, was vaak ver … [Lees verder]

Literatuur

‘Catharina van den Berg, aangenaam’

ProloogJeruzalem, 1 december 1998 Als Yehudit Shendar, directrice van Yad Vashem’s Art Museum, haar telefoon opneemt hoort ze de licht geïrriteerde stem van haar secretaresse: ‘Er staat hier een mevrouw bij de receptie met een paar schilderijen onder haar arm. Ze wil per se de curator spreken, eerder gaat ze niet weg.’ ‘Hoezo, zijn die zo bijzonder dan? Weet je zeker dat ze niet in het Israël Museum moet zijn? Daar zijn ze gespecialiseerd in … [Lees verder]

Kunst en Cultuur

Emmy, de geliefde van Mondriaan

Emmy de Beneditty (Eva Bernardina, Amsterdam 1888-1969), geboortig uit een Sefardisch koopmansgezin, leerde in 1909 de liefst zestien jaar oudere Piet Mondriaan kennen via haar neef Louis Saalborn, nauwe vriend en leerling van Mondriaan. De vele ontmoetingen gingen in ’t geniep, want haar ouders wilden niet horen ‘van een schilder met een baard die op een zolder woonde en van armoe rijst at’. Haar dagboek geeft een indruk van de achteraf mysterieuze aantrekkingskracht die Mondriaan … [Lees verder]