Kunst en Cultuur

Treurige schoonheid; Joseph Roth over ‘Ostjuden’

Joseph Roth (1894-1939) is bekend van zijn romans Job en de Radetzkymars. In 1927 schreef hij Juden auf Wanderschaft, over het ‘Oostjodendom’ en de zionistische dromen van zijn joodse medeburgers. Het werd pas in 2016 in het Nederlands vertaald en wel als Joden op drift. Juden auf Wanderschaft is in de eerste plaats een liefdevolle, ironisch-kritische ode aan het Ostjudentum. Roth beschrijft hoe de Ostjuden door onderdrukking en ellende op de vlucht gedreven werden richting … [Lees verder]

Literatuur

‘Sta op, word licht’, een laatste van Paul Celan

Dit is de vierde aflevering over de poëzie van Paul Celan (1920-1970) in deze Vrijdagavondserie. Zoals ik eerder schreef: Wie zijn gedichten wil verstaan moet hard werken. Gelukkig is een aantal grote taalgeleerden en poëzie-exegeten er in geslaagd de verborgen codes van het omvangrijke dichtwerk van Paul Celan te ontcijferen.  Joodse poëzie van de twintigste eeuwweinig bekende Europees-Joodse dichters ingeleid en geannoteerd door vertaler Kees Kok Het gedicht SEI DU WIE DU – Jij wees … [Lees verder]

Literatuur

De wonderbare wereld van Rose Ausländer

Twee gedichten van Rose Ausländer (1901-1988), over wie in deze serie eerder de aflevering van 6 mei 2021 verscheen: ‘Hoe ik schrijf? De woorden dicteren mij’. Ausländer: ‘Waarom ik schrijf? Misschien omdat ik in Czernowitz ter wereld kwam. Dat bijzondere landschap. Sprookjes en mythen zaten in de lucht, je ademde ze in. Het viertalige Czernowitz was een muzische stad die vele kunstenaars, dichters en liefhebbers van kunst, literatuur en filosofie herbergde.’  JOODSE POËZIE VAN DE … [Lees verder]

Literatuur

Zuiverheid van de wereld en het geweten volgens Avraham Sonne

Avraham Ben Yitzhak Sonne (1883-1950) is geboren in de negentiende eeuw, de eeuw van de romantiek. Hij is als dichter van huis uit een romanticus. Maar hij kent ook de schuld van de romantische zelfgenoegzaamheid, van het groeiende nationalisme en het daarmee gepaard gaande antisemitisme. De zuivere wereld van de natuur zal in de twintigste eeuw wreed worden verstoord door die ontketende Sturm und Drang, door stormen van geweld. In de weinige, maar bijzondere gedichten … [Lees verder]