KARU: de Gast als bron van kennis, herinnering, verzoening en hoop

Joseph Sassoon Semah (her)introduceert in zijn kunst en teksten het authentieke begrip KARU – de geroepene, de Gast: niet de toevallige bezoeker (OReACH), maar degene die opgeroepen wordt, die blijft en betekenis brengt. 

De Gast is een bron van kennis, herinnering, verzoening en hoop. Een actief figuur die de dominante cultuur confronteert, herwaardeert en mede vormgeeft. In dit perspectief wordt gastvrijheid zelf een scheppende handeling, een ontmoeting waarin de grens tussen Gast en Gastheer vervaagt en vice versa.

De Vrijdagavond onderzoekt het begrip KARU aan de hand van hedendaagse denkers en kunstenaars.

Yuval Noah Harari: radicale gastvrijheid

In zijn essay Only generosity can secure peace between Israelis and Palestinians (Financial Times, 8 november 2025) analyseert historicus en filosoof Yuval Noah Harari de mogelijkheid van vrede niet vanuit grenzen, legers of verdragen, maar vanuit een andere invalshoek: die van de Gast. Niet de toevallige passant (ORaCH), maar KARU – de geroepene, degene die blijft, deelt en betekenis brengt. Waar Harari schrijft over grootmoedigheid, het loslaten van absolute aanspraken en het kiezen voor samenwerking, kunnen we dat lezen als de politieke vertaling van een radicale gastvrijheid.

In Sapiens benadrukt Harari dat mensen uniek zijn in hun vermogen vreedzaam samen te werken, mits zij zich kunnen losmaken van nationale en religieuze verhalen die exclusief en totaliserend zijn. Geen volk heeft eeuwig recht op land. Legitimiteit ontstaat uit het feitelijk samenleven, uit het vermogen elkaar als blijvende gast te ontvangen in plaats van als indringer te verjagen. KARU is precies die figuur: niet de eigenaar die claimt, maar de geroepene die verschijnt, luistert, en het gedeelde huis – het land, de stad, de straat – tot een plaats van gedeelde betekenis maakt.

Oorlog, schrijft Harari, is geen natuurwet, maar een keuze – net zoals vrede dat is. Vanuit het perspectief van De Gast wordt zichtbaar hoe oorlog voortkomt uit de weigering de Ander als KARU te erkennen, en hem of haar in plaats daarvan te reduceren tot bedreiging. 

Openen huis voor een ander perspectief, een andere herinnering.

Vrede veronderstelt het tegendeel: de beslissing de Ander als geroepene zien, als iemand wier aanwezigheid kennis, herinnering en mogelijk verzoening brengt. Grootmoedigheid is dan niets anders dan het openen van huis en verhaal voor een ander perspectief, een andere herinnering.

Voor Israël en Palestina betekent dit, in Harari’s visie, dat beide volken hun valse zekerheden en absoluut geformuleerde historische rechten moeten leren relativeren. Het land tussen Jordaan en Middellandse Zee is groot genoeg om als gedeeld huis te functioneren – als een ruimte waar ieder zowel gast als gastheer is. 

KARU wordt hier een model voor politieke verbeelding: Israëli’s en Palestijnen die elkaar niet langer als tijdelijke indringer zien, maar als blijvende aanwezigen, geroepen tot samenleven in veiligheid, waardigheid en wederzijdse erkenning.

Gedeelde herinnering in plaats van brandstof voor wraak.

Harari wijst erop dat duurzame vrede alleen mogelijk is als Israëli’s hun existentiële angst en Palestijnen hun diepe vernedering onder ogen zien en overstijgen. Vanuit het begrip Gast betekent dit: de eigen wonden niet ontkennen, maar ze op tafel leggen, zodat ze gedeelde herinnering kunnen worden in plaats van brandstof voor wraak. Ruimhartige territoriale concessies, erkenning van elkaars legitimiteit, veiligheidsgaranties – het zijn politieke vormen van wat op menselijk niveau gastvrijheid is: ruimte maken voor de Ander, ook als dat pijn doet, ook als dat verlies betekent.

In het technologische tijdperk, waarin economische belangen, wapenhandel en digitale macht lokale conflicten tot wereldwijde bedreigingen kunnen uitvergroten, wordt de figuur van KARU nog urgenter. Wanneer technologie oorlog de schaal van het planetaire geeft, kan alleen een even planetaire vorm van gastvrijheid – een besef dat we elkaars geroepenen zijn op dezelfde kwetsbare aarde – het systeem van eindeloze oorlogen doorbreken. 

Gedeelde waarden

Harari’s oproep tot menselijke samenwerking en gedeelde waarden is dan te lezen als een uitnodiging om de Gast opnieuw te definiëren: als bron van kennis, als drager van herinnering en als sleutel tot verzoening. 

Alleen door deze vorm van grootmoedige gastvrijheid, een ‘open-handed peace’ kunnen we een wereld bouwen waarin niemand meer uitsluitend als vijand wordt gezien, maar als KARU, de geroepene die blijft en betekenis brengt.

Joseph Sassoon Semah (Bagdad) is beeldend kunstenaar, schrijver, denker en curator. Vanuit zijn achtergrond als joodse kunstenaar met wortels in Irak, Israël en Europa verkent hij de betekenis van culturele identiteit, herinnering en de manieren waarop verhalen worden overgeleverd of juist verdwijnen uit de dominante kunst- en cultuurgeschiedenis. In voorbereiding: Joseph Sassoon Semah: At the Funeral of War waarin de complexe verhouding tussen de politics of war en de politics of peace wordt onderzocht en op welke wijze het in de kunstwereld domineert.

cover: SAIR La-AZaZel; The AZaZel Goat, Goat in bronze, army tent, black thread, white band; Joseph Sassoon Semah, 120 cm height, 1984