Bijna zestig jaar nadat de Knesset in 1966 werd overgebracht van het Frumingebouw in centraal Jeruzalem naar zijn huidige locatie in Givat Ram, werd in augustus 2025 het Knesset Museum geopend.
Het museum is gevestigd in het gebouw van de ‘oude’ Knesset. Kort geleden bezocht ik dit interactieve museum, een absolute aanrader.
Tot eind 1949 vonden de eerste sessies van de Knesset plaats in Tel Aviv. Aanvankelijk in het Dizengoffhuis dat het Tel Aviv Museum voor de Kunsten huisvestte (het is nu de Onafhankelijkheidshal) en later in de Kessem bioscoop aan de Herbert Samuel straat.
Proclamatie Ben Gurion: Jeruzalem als hoofdstad van de Joodse Staat
Tegen de achtergrond van de internationale druk om Jeruzalem een internationale status te verlenen, verklaarde premier Ben Gurion begin december 1949 dat Jeruzalem ‘de eeuwige hoofdstad’ van Israel is en dat om die reden de Knesset in Jeruzalem moet zetelen. De daadwerkelijke overgang was op 27 december 1949. De eerste sessies van de Knesset in Jeruzalem vonden plaats in het gebouw van de Jewish Agency.
Vanaf 13 Maart 1950: de Knesset in het Frumingebouw
Nadat er naarstig werd gezocht naar een passende behuizing voor het Israelische parlement, werd uiteindelijk het Frumingebouw in de King Georgestraat uitgekozen tot locatie voor de Knesset.
Het Frumingebouw werd gebouwd door de familie Frumin, een bekende bakkersfamilie. Op het stuk land van deze familie werd een gebouw met drie etages gebouwd. Op de parterre waren winkels en een bank gepland, daar boven zouden woonhuizen komen. De staat echter onteigende de grond.
Om twee redenen kocht de staat dit gebouw. Allereerst: de bouw was nog niet klaar en daarom kon het gebouw geschikt gemaakt worden als parlementsgebouw. In de tweede plaats bevatte het gebouw op de benedenetage een grote ronde zaal, die oorspronkelijk bedoeld was voor de bank en nu passend gemaakt kon worden voor de plenaire sessies van de Knesset.
Er waren ook nadelen aan deze locatie verbonden: omdat de Knesset was gelegen aan een van de centrale wegen van Jeruzalem moest het verkeer tijdens plenaire sessies worden geblokkeerd. Bovendien kon het gebouw moeilijk beveiligd worden en was het moelijk om bij stemmingen alle stemmen te tellen wegens steunpilaren die het zicht belemmerden.
Drie dramatische gebeurtenissen in de voormalige Knesset
Herstelbetalingen uit Duitsland
Een van de meest dramatische en gewelddadige demonstraties uit de vroege parlementaire geschiedenis van Israel deed zich voor in januari 1952. Buiten het Knessetgebouw werden toen, onder leiding van Menachem Begin, leider van de Cheroetpartij, massale demonstraties belegd als protest tegen de geheime besprekingen van de regering Ben Gurion met de Bondsrepubliek Duitsland over compensaties voor de slachtoffers van de Sjoa.
In een ongekend felle toespraak sprak Begin van verraad en van het aannemen van bloedgeld. De demonstranten gooiden met stenen de ruiten van het gebouw stuk. Vele politiemensen liepen verwondingen op. Maar ondanks deze gewelddadige protesten werd in september van dat jaar het akkoord met West-Duitsland goedgekeurd door de Knesset.
Aanslag in de Knesset
Een tweede dramatische gebeurtenis speelde zich af in 1957: Mosje Dwek, een 24-jarige geestelijk gestoorde man, slaagde erin om tot de plenaire zaal van de Knesset door te dringen en vanuit de publieke tribune een handgranaat naar de regeringstafel te gooien. Ben Gurion raakte licht gewond en werd enkele dagen in het ziekenhuis opgenomen. De minister van godsdienstzaken raakte zelfs ernstig gewond en moest meerdere operaties ondergaan.
De Knesset hervatte nog diezelfde avond zijn sessies. Ben Gurion toonde zich vergevingsgezind en stuurde een brief naar de ouders van de dader waarin hij de daad ‘verachtelijk en onzinnig’ noemde maar eraan toevoegde dat hij de dader vergaf.
Arrestatie van Eichmann
De derde dramatische gebeurtenis vond plaats op 23 mei 1960. Premier Ben Gurion legde in de Knesset de volgende verklaring af:
Ik deel de Knesset mede dat de geheime dienst er kort geleden in geslaagd is om de hand te leggen op een van de ergste nazicriminelen, Adolf Eichmann. Samen met andere nazileiders was hij verantwoordelijk voor wat de nazis de ‘Final Solution van het Jodenprobeem’ noemden, dat wil zeggen de vernietiging van zes miljoen Joden. Adolf Eichmann bevindt zich nu in gevangenschap in Israel en zal binnenkort terecht staan op grond van de wet van 1950 voor de berechting van nazis en hun helpers.
Pikanteria in het Knessetmuseum
De kamer van de premier bevat een kluis met een glazen wand. Deze bevat het door de Mossad vervalste paspoort waarmee Eichmann uit Argentinië werd gesmokkeld. Met een James Bond-achtige actie werd op 11 mei 1960 de zwaar bedwelmde Eichmann in een El Al uniform geduwd en, voorzien van een vervalst paspoort onder de naam van de op 16 december 1906 in Wenen geboren Rafael Arnon, van beroep navigator, in een El Al vliegtuig gehesen.
Gefillte fisch, simmes en borsjt
Het cafetaria van de oude Knesset is in ere herstelt en etaleert de gerechten van de traditionele Oost-Europese Joodse keuken zoals gefillte fisch, tsimmes, galarette en borsjt. Met andere woorden: het menu was totaal niet aangepast aan de eetgewoontes van de Sefardische Joden en de Arabieren. Noodgedwongen moesten zij hun eigen eten van huis meebrengen. Het menu kende weinig variatie en bestond meestal uit kippesoep, schnitzel, puree en als toetje pruimenpudding.
Ari Jabotinsky, zoon van de bekende zionistenleider en oprichter van de Revisionistische beweging Zeev Jabotinsky, zorgde regelmatig voor de nodige opschudding in het cafetaria. Hij klaagde dat hij de vleesmaaltijd niet kon afsluiten met koffie met melk. Toen dat nogmaals werd geweigerd, stelde hij voor dat er naast een koosjere, ook een niet-koosjere afdeling zou worden opgericht. Ook dit voorstel werd afgewezen.
David Ben Gurion en zijn tegenspeler Menachem Begin
Het bijzondere sluitstuk van het museumbezoek is de entrée in de plenaire zaal van de vroegere Knesset. Op de oorspronkelijke zetels van de parlementsleden zijn houten personages geplaatst die onder andere David Ben Gurion en zijn gehate tegenspeler Menachem Begin voorstellen. Jarenlang weigerde Ben Gurion om Begin bij zijn eigen naam te noemen.
cover: Knesset King Georgestreet, Jeruzalem, streetsigns.co.il
Geef als eerste een reactie