Diplomatieke relaties belangrijker dan mensenrechten

Israel, China en Iran

illustratie bij Salomon analyseert: Françoise Nick
illustratie: Françoise Nick

Israël voelt er kennelijk niets voor in navolging van de Verenigde Staten de Olympische Winterspelen in China diplomatiek te boycotten. Woensdag haalde Haaretz een hoog geplaatste beleidsmaker in Jeruzalem aan die dit besluit van president Jo Biden ‘bizar’ noemde. Dat zal wel niet goed vallen in Washington waar president Jo Biden schending van de mensenrechten in China aanvoert om deze mogendheid de les te lezen.
Er is groeiende irritatie in Israël omdat Biden verwacht dat Israel, zowel diplomatiek als militair afhankelijk van de Verenigde Staten, geruisloos de Amerikaanse  ‘kruistocht’ tegen China zou volgen.

technologische samenwerking 

Onder Amerikaanse druk heeft Israël contracten met China over een reusachtige desalinatie-installatie moeten verbreken Ook zit Washington technologische samenwerking tussen Israël en China dwars.
De Amerikaanse en Israëlische belangen ten aanzien van China vallen niet samen. China is de afgelopen jaren via enorme investeringen en handelsakkoorden een belangrijke speler in het Midden-Oosten geworden. Met het terugtrekken van de VS uit het door oorlogen verscheurde Midden-Oosten neemt het Chinese gewicht als politieke en militaire factor toe. In 1965 zei David Ben Gurion me tijdens een vraaggesprek dat ‘vrede in het Midden-Oosten van China afhangt.’

56 jaar later

Voor Israëlische beleidsmakers is China 56 jaar later een belangrijke factor in dit deel van de wereld geworden. Betrekkingen met China zijn een belangrijke component van het Israëlische veiligheidsconcept ongeacht de Chinese schendingen van mensenrechten.

De Israëlische verbolgenheid over de bereidheid van president Biden een, volgens Jeruzalem halfslachtige, overeenkomst te sluiten over het Iraanse atoomprogramma lokt in Jeruzalem scherpe reacties uit. Premier Naftali Bennett en anderen in de Mossad hebben zonder omhaal gezegd dat als de Verenigde Staten de vlucht naar een Iraans atoomwapen niet kunnen of willen onderbreken ‘wij dat zullen doen.’ Grootspraak of beschikt Israël  over de middelen de Iraanse nucleaire infrastructuur te vernietigen?

wereld is tegen ons

De geschiedenis weegt zwaar op de politieke en morele besluitvorming in Jeruzalem. ‘Kol haolam nekdeinoe’, de hele wereld is tegen ons, is een diep in de Israëlische psyche ingezonken emotie. Dat verklaart dat Israël buitenlandse kritiek vaak verontwaardigd verwerpt zelfs als het morele aspecten van de Israëlische politiek treft.

Mensenrechten moeten wijken voor de collectieve Israëlische wil om in een onvoorspelbare wereld te overleven. Dat bleek uit een onlangs gehouden conferentie over de export van Israëlische wapens onder de titel: ‘Ethische, morele en mensenrechten in de export van wapens.’

wapenleveranties

Het is belangwekkend dat het debat over mensenrechten en de export van wapens in Israël wordt gevoerd. Omdat het een aanwijzing is dat Israëls leiders met dit probleem worstelen sedert mensenrechten hoog staan op de agenda van president Jo Biden.

De conclusie van een woordvoerder van het ministerie van defensie was dat Israël niet zo’n sterk leger zou hebben indien niet was samengewerkt met dictatoriale regimes waar mensenrechten niet zwaar wegen. Wapenexport naar Saoedi-Arabië, de Emiraten en Azerbaijan spekken niet alleen de Israëlische schatkist, maar zijn ook een uitgelegde loper naar diplomatieke relaties gebleken.

Eli Pinko, ex-directeur van bureau dat toezicht houdt op wapenleveranties, schetste de situatie van zijn land als volgt: ‘We verkeren in een unieke situatie. Gaat het om burgerrechten in een of andere land of om Israëls recht te bestaan’.
Voor Israël wegen dollars uit wapencontracten en daaraan gekoppelde diplomatieke relaties, in openheid of achter de schermen, belangrijker dan mensenrechten.

geen land is kosher

Pinco merkte op dat voor Duitsland het respect voor mensenrechten de allerhoogste prioriteit heeft. Maar zelfs Bondskanselier Angela Merkel wilde Saoedi-Arabië een groot aantal onderzeeërs verkopen. Jeddah negeerde het Duitse aanbod.

Conclusie: geen land is kosher als er aan wapenverkopen goed kan worden verdiend. Israël dus ook niet omdat het om ‘overleven’ gaat of zou gaan.

Over Salomon Bouman 59 Artikelen
Salomon Bouman studeerde internationale betrekkingen aan Science Po in Parijs en aan de Johns Hopkins University in Baltimore, VS. Hij heeft lang in Israël gewoond en werkte daar 37 jaar als correspondent, onder andere voor NRC-Handelsblad. Zijn zoon en dochter en zijn kleinkinderen wonen nog steeds in Israël. Tegenwoordig schrijft hij columns en boeken. Van zijn hand verschenen Israël tussen hoop en vrees (Amsterdam University Press) en Ontmoeting en misverstand (Amphora Books).

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*