Van India tot Kush: conferentie breidt de kaart uit van de Joodse geschiedenis 

Screenshot

Al op de eerste dag van de conferentie Maritime Connections: Jews Across the Indian Ocean bleek de reis erheen een avontuur op zich. 

De opening vond plaats op de O.P. Jindal Global University (JGU). Dat is een vooraanstaande particuliere universiteit in Sonipat, net buiten Delhi, normaal gesproken een uur rijden vanuit de stad. Dit keer niet: een internationale AI-conferentie legde de stad plat.

Het leverde een bijna ironisch decor op: een bijeenkomst over eeuwenoude handelsroutes, bereikt via de moderne chaos van het dichtgeslibde India’s wegennet mede veroorzaakt door een congres over kunstmatige intelligentie.

Verslag van Maritime Connections: Jews Across the Indian Ocean, New Delhi, februari 2026.
(red.) Kush is een gebied dat ligt noordoostelijk Afrika, grotendeels in wat nu Soedan is, en deels in Egypte. Het gebied strekte zich uit langs de rivier de Nijl, ten zuiden van het oude Egypte. Belangrijke steden van het Kushitische rijk waren onder meer: Napata (een vroeg religieus centrum) en Meroë (latere hoofdstad, bekend om ijzerproductie en piramides)

De moeite was het meer dan waard. Vanaf de eerste sessies werd duidelijk dat hier iets ambitieus werd neergezet: een internationale ontmoeting van tientallen onderzoekers die zich buigen over de geschiedenis, cultuur en actuele positie van Joodse gemeenschappen rond de Indische Oceaan — van het subcontinent India tot Oost-Afrika en verder.

Brug tussen academie en levende cultuur

De twee daaropvolgende dagen vonden plaats in Habitat House, midden in Delhi, een locatie die de brug sloeg tussen academie en levende cultuur.

Wat mij het meest trof, was de enorme chronologische reikwijdte van het programma. Lezingen besloegen een periode van de Tweede Tempel — en soms nog eerder — tot hedendaagse kwesties als identiteit, continuïteit en antisemitisme. Het is een geschiedenis die zelden centraal staat, maar juist daardoor des te intrigerender bleek. Voor onderzoekers van Sefardische gemeenschappen bood de conferentie een venster op verwante, vaak onderbelichte werelden: de Joden van de Malabarkust, de Bene Israel, de Baghdadi Joden van Bombay en Calcutta en de netwerken die ooit Jeruzalem verbonden met plaatsen als Kochi en Zanzibar.

Jansson kaart Indian Ocean, 1658

Opvallend was ook de ruimte voor jonge onderzoekers, met name tijdens de eerste dag aan de JGU. Hun bijdragen waren fris, grondig en regelmatig verrassend — een teken dat dit vakgebied niet alleen een rijk verleden heeft, maar ook actief groeit.

De culturele programmering gaf de conferentie extra diepte. Muzikale optredens en artistieke bijdragen maakten tastbaar wat in de lezingen werd betoogd: dat Joodse identiteit in deze regio’s nooit geïsoleerd bestond, maar zich ontwikkelde in voortdurende wisselwerking met de omringende culturen. Authenticiteit, zo klonk het treffend, is hier geen statisch begrip, maar leeft in muziek, instrumenten en artistieke tradities en in teksten.

Het Joodse verhaal: wijdvertakt en gelaagd

Dat de conferentie ook buiten de academie weerklank vond, bleek uit de aandacht in de Israëlische pers. De krant Israel Hayom wijdde er een meerdere pagina’s tellend artikel aan — een signaal dat de belangstelling voor deze geschiedenis groeit. In combinatie met de hoge kwaliteit van het gepresenteerde onderzoek lijkt het erop dat de Joodse geschiedenis rond de Indische Oceaan eindelijk de brede, duurzame aandacht krijgt die ze verdient.

Voor wie kijkt voorbij de vertrouwde Europese en Midden-Oosterse kaders, was deze conferentie een openbaring — en een herinnering aan hoe wijdvertakt en gelaagd het Joodse verhaal werkelijk is.


Meer lezen, zie de brochure van de conferentie Maritime Connections: Jews Across the Indian Ocean
Jew Town Stories, verhalen over het Joodse leven in hedendaags Kochi, Kerala, Zuid-West India


cover: Kadavumbagam synagoge, Ernakulam, Cochin; foto Bloom, 2026

Over Jessica Roitman 6 Artikelen
Jessica Vance Roitman is Professor of Jewish Studies at the Free University of Amsterdam. She is an historian whose work engages with colonialism, religion, and ethnicity. Her focus has been on Jewish communities in colonial spaces, with a particular emphasis on the Dutch Caribbean from the 1700-1900s. She is interested in the boundaries between groups and in processes of minoritization and belonging.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*