„We hebben aanwijzingen dat onze vijanden ons in de aanloop naar de verkiezingen zullen proberen aan te vallen”, waarschuwde premier Benjamin Netanyahu dinsdag op vliegbasis Tel Nof.
Een dag later volgde het steekincident aan boord van een Flydubai-vlucht naar Israël. Voor zijn supporters was de conclusie snel getrokken: Netanyahu had het zien aankomen en heeft dus erger voorkomen. Maar woensdag 30 september zei hij dat Israël geen specifieke waarschuwing rondom de vlucht had gekregen.
Welkom bij mijn wekelijkse column over de Israëlische verkiezingen van 27 oktober.
Iedere week volg ik de campagne vanuit Israël en kijk ik naar wat er achter de headlines gebeurt.
Echter was het geen Shin Bet, maar een doodgewone Israëlische vader die de piloot overmeesterde. Bovendien kreeg oppositiepoliticus Yair Lapid dinsdagavond, dus vóór het incident, een veiligheidsbriefing van Netanyahu. Volgens Lapid kwam daarin niets aan bod dat ook maar leek op wat zich de volgende ochtend in het vliegtuig afspeelde. Er was simpelweg geen vergelijkbaar scenario besproken. Na de briefing had Lapid notabene al gezegd dat er geen reden was om het publiek in paniek te brengen.
Welke van de twee lezingen klopt, laat ik aan de lezer over. Maar dat waarschuwingen over de Israëlische nationale veiligheid en het incident met het bijna gekaapte vliegtuig nu worden gebruikt in campagnetijd, staat vast. Alles wordt in de strijd gegooid, om maar die ene twijfelaar in Rosh Ha’ayin of Ramat Gan te overtuigen.
Feiten checken
Mijn eerste gedachten op woensdag gingen niet onmiddellijk uit naar de eerdere waarschuwing van Bibi, maar juist naar wat er in hemelsnaam was gebeurd tijdens de zogenoemde duikvlucht. Er gingen geruchten rond dat het een ruzie was tussen een Russische en een Oekraïense piloot. Dat schreef de grootste Israëlische televisiezender Kanaal 12, maar dat bleek later helemaal niet te kloppen.
Zo gingen de meeste wilde theorieën rond. Voor mij was het de taak om niet de korte berichten van scoopjagende Israëlische journalisten op sociale media te geloven, maar zelf met eigen oren te luisteren naar de familieleden op luchthaven Ben-Gurion en uiteindelijk naar de passagiers zelf. Een bus en een trein brachten mij binnen een uur van het hart van Tel Aviv naar het grote mediacircus op de Israëlische luchthaven. Naast alle Israëlische pers waren ook alle internationale media aanwezig.
Bij de aankomsthal liep echter maar een handjevol familieleden rond, op wie alle verzamelde journalisten doken. „Hij spreekt nu met mij”, zegt een journalist van het pro-Netanyahu-Kanaal 14. Vervolgens trok hij een jongen die bijna zijn zus had verloren voor mijn ogen weg. „Je moet een beetje van je afbijten”, adviseerde een collega van The New York Times mij.
Steekincident
Toch zegt mijn intuïtie: laat deze familieleden met rust of behandel ze in ieder geval met respect. Uiteindelijk loonde dat bij de aankomst van alle 176 passagiers op de luchthaven. „Ik spreek alleen met jou omdat je buiten de massa journalisten staat”, zegt Ayelet, die achterin het vliegtuig zat.
„Wat op lichte turbulentie leek, bleek een enorme duikvlucht te zijn”, zegt Ayelet over haar doodsangsten die dag. „Ik zag dus niet veel van wat zich in de cockpit afspeelde, gelukkig maar. Maar wat wij begrepen, is dat een vrouw die naar het toilet ging de steekpartij zag gebeuren en vervolgens begon te schreeuwen.”
Vervolgens schoten Israëlische passagiers te hulp en kregen twee piloten in burger het vliegtuig veilig aan de grond in Saoedi-Arabië. Daar voltrok zich een interessante samenloop van omstandigheden. Het land kent namelijk geen diplomatieke banden met Israël en wilde geen militaire evacuatievlucht uit Israël toelaten. Wel waren passagiers positief over hoe zij door de Saoediërs werden ontvangen.
Ontsnapt aan de dood
Na een lange dag op de luchthaven kan ik geen andere conclusie trekken dan dat alle passagiers die vroege woensdagochtend aan de dood zijn ontsnapt. Dat het voornamelijk Israëlische inzittenden betrof, kan bijna geen toeval zijn en toont des te meer de werkelijke dreiging waarmee zij te maken hebben. „Helaas zijn we het gewend”, zei een Israëliër tegen mij op de luchthaven. Dit is namelijk zeker niet de eerste keer dat Israëliërs hiermee te maken krijgen.
Natuurlijk biedt dit ook voor Netanyahu’s campagne een kans om veiligheid centraal te stellen en zijn leiderschap te benadrukken. Woensdag zei hij overigens dat Israël geen specifieke waarschuwing rondom de vlucht had gekregen. Daarmee tempert hij de geruchten dat hij wist van deze specifieke dreiging, zoals hij ook probeert te doen met de waarschuwingen uit de Verenigde Arabische Emiraten en Egypte voor de 7 oktober-aanslagen.
Dit was de verkorte versie van de wekelijkse nieuwsbrief Israël Stemt. Abonneer je hier op LinkedIn voor de langere versie die elke vrijdag verschijnt
coverfoto Gilad Perez: Frank Ruiter; ontwerp Talma Joachimsthal
Geef als eerste een reactie