​​“Een klarinet die zingt als een menselijke stem, de trompet die een melodie laat glanzen, terwijl accordeon en saxofoon warme klanklagen weven waar bas en percussie een stevig fundament onder leggen”.

Zo omschreef muziekjournalist Jonah Falke liefdevol de sound van Klezmer. Of zoals Janfie van Strien, een van de leden van de Amsterdam Klezmerband, tegen mij zei: “Het is pure muziek zonder fratsen, een ode aan de Jiddische cultuur”. 

Donderdag 19 maart is de presentatie van de nieuwe cd Diaspora van de Amsterdam Klezmer Band in Snoge, de Portugese synagoge op het Amsterdamse Waterlooplein. 

Terugkeer naar oorsprong

Met dit album keren de makers na meer dan 25 jaar muzikale avonturen terug naar hun roots, de oorsprong, de muzikale bron en inspiratie, de klezmer. 

Diaspora bevat traditionele stukken uit de oude klezmertraditie aangevuld met nieuwe interpretaties en variaties geïnspireerd door de veelzijdigheid van het genre en de oorsprong van de Klezmorim. 

Klezmorim begin twintigste eeuw

Klezmer is de traditionele, meestal instrumentale, feest- en dansmuziek van de Asjkenazische joden uit Oost-Europa. Het kent een lange geschiedenis. Oorspronkelijk was het de muziek die het dagelijks leven van de Joodse gemeenschappen in het Oosten opvrolijkte. Later speelden de Klezmorim – rondtrekkende muzikanten – waar feest was: op bruiloften onder de choepa, bij brit mila’s en andere vieringen waar zij zich ook vaak lieten inspireren door andere muziekstijlen en ritmes. 

De meeste Klezmorim konden geen noot lezen dus alles ging op het gehoor en het gevoel. Hun muziek moest mensen laten lachen, huilen en vooral dansen en even de ellende van alledag laten vergeten. 

De leden van de AKB (Amsterdam Klezmer Band) verdiepten zich in de klezmorim uit het begin van de twintigste eeuw. Bekende vertolkers Naftule Brandwein of Dave Tarras waren kleurrijke musici die bekend stonden om hun virtuoze spel én hun flamboyante levensstijl.

Dave Tarras

Dave Tarras – Yiddish American Klezmer Music – Music & Performance

Dave Tarras (ca. 1897–1989) wordt algemeen beschouwd als de invloedrijkste klezmer-klarinettist van de vorige eeuw. Hij was de man die de Oost-Europese traditie transformeerde tot een modern, Amerikaans geluid. Het merendeel van de klezmorim waren arme sloebers die van dorp naar dorp trokken met slechts hun instrument en een koffer vol melodieën als bagage.

Naftule Brandwein

Naast Dave Tarras was Naftule Brandwein (1884–1963) de andere ‘Koning van de Klezmer’ in het Amerika van de vroege twintigste eeuw. Waar Tarras de gepolijste virtuoos was, was Brandwein de ongetemde rebel van de klarinet.

Brandwein werd geboren in een muzikale familie in het huidige Polen (toen Galicië) en emigreerde in 1908 naar New York. Hij stond bekend om zijn explosieve, rauwe en emotionele speelstijl. Hij speelde niet alleen muziek; hij was een entertainer pur sang.

“Mengelmoes van eeuwenoude melancholieke melodieën en soms dwars speelse, bijna ondeugende energie, van meditatief tot uitbundig en virtuoos.”

Met Diaspora brengt de Amsterdam Klezmer Band een ode aan deze rijke traditie. In de Portugese synagoge zal vooral luistermuziek klinken. Dansen is daar niet mogelijk maar juist daardoor komt de rijkdom van het genre extra naar voren: de mengelmoes van eeuwenoude melancholieke melodieën en soms dwars speelse, bijna ondeugende energie, van meditatief tot uitbundig en virtuoos.

Amsterdam Klezmer Band

De band bestaat uit Job Chajes (saxofoon en zang), Jasper de Beer (contrabas en banjo), Joop van der Linden (trombone en percussie), Janfie van Strien (klarinet), Mischa Porte – drums/percussie en Ellen van Vliet (accordeon). Samen vormen zij al jaren een hechte muzikale familie die de traditie van de klezmer opnieuw tot leven brengt.  

Op 19 maart , 20.00 uur speelt de Amsterdam Klezmer Band klezmerballads van haar nieuwe album Diaspora in de Portugese Synagoge bestaande uit traditionele klezmer, originals en eigen composities. Tickets te bestellen bij het JCK.

Amsterdam Klezmer Band: Do It In Amsterdam

Ter gelegenheid van 750 jaar Amsterdam, 2025

Cover: lithografie De Bruiloft van de Joods-Oekraïense kunstenaar Issachar Ber Ryback (1897–1935) uit 1917. Gebruikt als hoesontwerp voor verzamelalbums van Naftule Brandwein.