Maand: januari 2026
Geschiedenis

Orthodoxe rabbijnen in de clinch met liberale achterban in Joods-Rotterdam van 1850 tot 1940

27 januari 2026 Jaap Colthof 4

Eind jaren dertig telde de Joodse gemeenschap van Rotterdam ongeveer 13.000 Joden. Daarmee was de Rotterdamse kehilla na Amsterdam en Den Haag de derde gemeente qua grootte.  Ondanks de grote economische groei in de tweede helft van de negentiende eeuw, behoorden in de twintigste eeuw nog vele Joden tot de laagste inkomensgroepen. In 1900 was dat percentage nog zestien procent. Volgens een recente publicatie van Marleen van den Berg waren Joden aan de vooravond van … [Lees verder]

beeldmerk Parasja in blauw met gele en rode stip
Parasja

Egypte heet soms Amsterdam

25 januari 2026 Gideon van der Sluis 1

De parasja opent met: “וַיְהִי בְּשַׁלַּח פַּרְעֹה אֶת הָעָם”“En het gebeurde toen Farao het volk wegstuurde”(Sjemot / Exodus 13:17) Op het eerste gezicht lijkt het alsof Farao vrijwillig Israël laat gaan. Maar onze wijzen lezen dit heel anders. In Sjemot Rabbah 20:1 staat dat Egypte Israël niet zozeer liet gaan, maar hen uitspuugde, vergelijkbaar met iemand die iets giftigs in zijn lichaam heeft en het moet uitbraken. De midrasj gebruikt expliciet het beeld dat Mitsrajiem … [Lees verder]

Toli of Naftoli, jongeman met peijes en pet op tegen de achtergrond van Londen
Feuilleton

Toli, van nu af aan is het Naftoli, zegt tattie een beetje streng

25 januari 2026 Lody van de Kamp 0

11 augustus 2011 Hoor ik het goed? Tattie noemt mij geen “Toli” maar “Naftoli”. ‘Naftoli, van nu af aan hebben wij jouw naam dus veranderd.  Over twee weken ben je Bar Mitswe. Dan ben je geen kind meer maar gewoon een groot mens. En bij een groot mens hoort een grotemensennaam. Dus geen Toli meer maar Naftoli.’  Tattie wipt achterover op zijn stoel en buigt zich in de richting van de gang. ‘Mammie, hoor je … [Lees verder]
Verhalen

Marc Chagall zou het schilderen, ik maak snel een foto in de Paradesi synagoge 

25 januari 2026 Bloom 0

Weer mag ik de kaarsen aansteken. De beheerder, een vriendelijke moslim (“al twee generaties zorgen wij voor deze sjoel”) moet ik er wel aan herinneren.  Dan komt hij snel aanlopen met twee setjes waxinelichtjes. Er komt vast nog wel een vrouw binnenlopen, vermoedt hij. Die komen er, en wel in een groot gezelschap Israëlische toeristen. Voor de kaarsen hebben ze geen tijd. Ze gaan snel achter gids de synagoge binnen, luid sprekend. Sommigen willen hun … [Lees verder]