Via een bank die zijn nesjomme verloor naar een levend museum

deze week in de vrijdagavond

logo Vrijdag vooraf

We sluiten 2022 af met een rijk palet aan onderwerpen. 

Onze kunst- en cultuurmedewerker Anita Frank zag in de Stadsschouwburg het avondvullende toneelstuk de Lehman Trilogy. Het verhaal vertelt de opkomst van de immigrantenfamilie Lehman en het verval van hun financiële imperium dat wel hun naam bleef dragen, maar haar nesjomme verloor.  

Bouman is bang voor chaos nu er een rechts-extremistisch landsbestuur komt in Israel.

Joram Baruch komt met een nieuw geschilderd verhaal. Ditmaal over de tweeling Hanna & Ruth. Mis het niet, verhaal en schilderij ontroeren. 

“Het is niet goed voor de ziel als we de indruk krijgen dat de Holocaust wordt genuanceerd”, zo schreef ik de directeur van het Amsterdamse Verzetsmuseum. “Zeker niet in een buurt, in een gebouw, dat we nog altijd een beetje als ‘de onze’ ervaren.” De aanleiding was het artikel van Ralph Levie waarin hij beschrijft hoe er in de nieuwe opstelling wel erg veel wordt ‘genuanceerd’. Liesbeth van der Horst, al sinds 2003 directeur van het Verzetsmuseum, nam de handschoen op en schreef een reactie: Meeste bezoekers zijn diep geraakt.

Michaël Hochheimer verwelkomen we als auteur nummer 115 van De Vrijdagavond. Een echte hoogvlieger ditmaal, zowel afgestudeerd in de theoretische natuurkunde als in de hogere Talmoedkunde. Menigeen kent hem als bestuurder, als chazan of ba’al koree (voorlezer uit de Tora). Dat hij heeft doorgelernd merken we aan de toegankelijkheid waarin hij schrijft over complexe zaken in de parasja van de week. Deze week gaat het over de transitie van een nomadisch leven naar een boerensamenleving, een samenleving waar we veel respect voor kunnen hebben, aldus Hochheimer.

plafond Grote Sjoel, nu onderdeel Joods Museum Amsterdam, foto Bloom

Chanoekadienst in Grote Sjoel

Deze week openen we met een Chanoekaverhaal van Ruben Vis: “Een hele herinwijding werd het niet, maar een gedenkwaardige avond was het wel toen op donderdag 22 december de Joodse Gemeente Amsterdam (NIHS) een Chanoekadienst hield in de Grote Sjoel.”

Deze ‘herinwijding’ raakte mij diep. Luisterend en kijkend naar chazan Sacha van Ravenswade die vijf Chanoekakaarsen aanstak in die mooie gewelfde sjoel met hemelsblauw plafond. Van Ravenswade ging gekleed in dezelfde religieuze outfit als zijn vooroorlogse voorganger Israel Maroko waarvan de polygoonbeelden op de zijwand werden geprojecteerd. Het voelde als herstel van een tachtig jaar geleden ruw verbroken band.

Traditie die opnieuw wordt beleefd, geschiedenis die ter plekke wordt geschreven. Een levend museum, zien we hoe traditie en toekomst bij elkaar kunnen komen?

digitaal sjoelzakje

Oh ja, De Vrijdagavond kan niet zonder u – als auteur, als lezer, als abonnee: het is gratis, vul uw emailadres in op het formulier Blijf op de Hoogte. Waardeert u ons rijke palet aan verhalen? Doe dan een chai* in het zakje dat digitaal rondgaat via dit betaalverzoek. Toda raba, veel dank!

heb een vredige sjabbat en een rustige oudejaarsavond

tot volgende week, tot 2023


*een chai staat voor leven ofwel letterwaarde 18

cover: collage gebaseerd op werk van Eva Elbaum

Over Bloom 138 Artikelen
Achter Bloom gaat Wanda F Bloemgarten schuil. Socioloog en wetenschapsjournalist, onder meer Elsevier Science Publishers. Voor het NIW ontwikkelde zij de academische rubriek Periodica Judaica. Liefhebber van swingende diensten, actuele kunst en minimal music. Lid van NIHS/Amos en twee tennisclubs. Mede-oprichter en eindredacteur van De Vrijdagavond.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*