Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog werd door de nazi’s veelvuldig gebruikgemaakt van propaganda, misinformatie en mythevorming. De scheiding van het onderwijs voor Joodse kinderen vormde hier een belangrijke schakel in.
In de voorstelling Virus of the Mind gaan jongeren op zoek naar hoe beeldvorming tot stand komt. Welke angsten schuilen in onszelf dat we toen (en nu) gevoelig zijn voor ‘wij-zij’ denken, dat we een zondebok zoeken voor problemen en een ander steeds minder als mens zien? De jongeren zoeken naar parallellen in de geschiedenis om ons te waarschuwen in de complexe wereld van nu. Een wereld waarin het steeds moeilijker is om te achterhalen wat waar is en wat niet.
In de aanloop naar de Auschwitz herdenking 27 januari zijn er jongerenvoorstellingen in Kamp Westerbork en in het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam.
Virus of the Mind is te zien:
zondag 25 januari 2026 om 13:00 uur en dinsdag 27 januari 2026 om 19:30 uur
Nationaal Holocaustmuseum, Amsterdam / Regie Hilde Tuinstra.
Vergeten verhalen van buiten het kamp
Sporen is een voorstelling over de zichtbare én onzichtbare afdrukken die de geschiedenis van Kamp Westerbork achterliet. Sporen in het landschap, in herinneringen en in de verhalen van mensen die er gedwongen verbleven.
Het doorgangskamp op de Drentse hei was ten tijde van de Tweede Wereldoorlog het verzamelpunt voor meer dan 107.000 Joden, Sinti en Roma die naar vernietigingskampen in het Oosten werden gedeporteerd. Slechts vijfduizend van hen konden dit navertellen.
In 2025 speelde Garage TDI de voorstelling Achter de Façade op het voormalig kampterrein. In 2026 richten ze in Sporen de blik op het gebied buiten het kamp. In deze voorstelling nemen de spelers hun publiek mee langs die historische route.
Ze vertellen vergeten verhalen over hulp en handel, over zorg en dagelijkse zorgen. Verhalen die zich niet alleen binnen de prikkeldraadomheining afspeelden, maar ook daarbuiten. Sporen maakt voelbaar hoe het verleden doorwerkt in het heden. De sporen van toen worden opnieuw zichtbaar gemaakt en doorgegeven door een nieuwe generatie.
Jair Stranders: een wereld die in brand staat
“Theater schept ruimte voor veelstemmigheid, voor verbeelding, voor het ervaren van perspectieven die niet de onze zijn”, aldus Jaïr Stranders, artistiek directeur van Theater na de Dam.
Stranders: “Theater maakt invoelbaar hoe keuzes – zowel toen als nu – levens bepalen. Kennis van de geschiedenis kan tot handelen aanzetten; niet met slogans, maar met een dieper besef van onze verantwoordelijkheid als burgers in een open samenleving.”
“Daarom gaan we door met het vertellen van verhalen over de Tweede Wereldoorlog vanuit meerdere perspectieven, juist in een wereld die in brand staat, juist met jongeren.”
Stranders geeft de relevantie aan voor onze tijd: “Omdat het verleden ons herinnert dat de democratische rechtsstaat, waardigheid en menselijkheid nooit vanzelfsprekend zijn. Omdat we elkaar niet mogen kwijtraken in een wereld die steeds vaker kiest voor haat. Omdat zelfs in tijden van verdeeldheid de keuze voor menselijkheid altijd opnieuw gemaakt moet worden.”
Theatre of Remembrance
Sinds 2018 geeft Theater Na de Dam ook over grenzen de herdenking van de International Holocaust Remembrance Day met jongerentheater een extra betekenis.
Onder de naam Theatre of Remembrance is er in 2026 een bijzondere samenwerking met tien Europese partners in Denemarken, Duitsland, Hongarije, Italië, Nederland, Polen, Slowakije en Tsjechië. In totaal worden er tien voorstellingen gemaakt door ruim honderd Europese jongeren onder begeleiding van professionele theatermakers.
Gesprekken met ooggetuigen en/of nabestaanden van de Tweede Wereldoorlog vormen de basis van deze voorstellingen. Meer informatie: www.theatreofremembrance.nl
cover: Virus of the Mind foto © Hilde Harshagen
Geef als eerste een reactie