Redstdu Mamaloshen? Het Jiddisch van de ster van Broadway Mandy Patinkin

Joodse Muziek

Print Friendly, PDF & Email

‘Redstdu Mamaloshen’? Wordt aan u deze vraag gesteld, dan wil men weten of u Jiddisch spreekt. Jiddisch, de taal van Oosteuropese en Duitse Joden dreigt uit te sterven, samen met de ghetto’s en shtetls. De integratie, assimilatie, emigratie en (in)tolerantie zorgden voor het bouwen aan de toekomst zonder vooroordelen en zonder de ballast van het verleden.

Is het gelukt? Uiteraard niet. De tweede, derde en inmiddels ook al de vierde generatie van de Sjoah-overlevenden heeft op zoek naar roots ook het Jiddisch herontdekt. Die zoektocht is ook aan Mandy Patinkin niet voorbij gegaan

Patinkin, nu één van de grootste sterren van Broadway, is niet over één nacht ijs gegaan. Met hulp en steun van de specialisten leerde hij de taal en zocht naar repertoire. Wat hem het meest bezighield was de vraag: waarom maakten de Amerikaans–Joodse componisten als Oscar Hammerstein, Stephen Sondheim en Irving Berlin geen Joodse muziek ?

Zijn conclusie: de muziek was wel Joods, alleen de taal was Engels. Zodoende werden de teksten van de bekende songs in het Jiddisch vertaald.

Het resultaat mag er zijn, al is het een beetje onwennig om Ikh khulem fun a vaysn Nitl te horen in plaats van I’m dreaming of a white Christmas.

Maria van Bernstein is veranderd in Mayn Mirl en Got bentsh Amerike betekent niets anders dan God bless America.

Uiteraard zingt Patinkin ook de bekende en minder bekende Jiddische liedjes en doet het op zijn ‘Patinkins’. Zijn stem en manier van zingen zijn direct herkenbaar. Van ieder liedje maakt hij een complete show met lach en traan en schuwt de overdrijving, Joodse eigenschap bij uitstek, niet.

In het met een gezonde dosis schmalz gezongen Belz en de prachtige Song of the Titanic wordt hij bijgestaan door Judy Blazer en in Der Alter Tzigajner/White Christmas zorgt Nadja Salerno-Sonnenberg voor de viool solo.

Kleine waarschuwing: iedereen, die vindt dat klezmermuziek gespeeld moet worden op authentieke instrumenten en het Jiddisch gezongen door honderdjarigen die de taal nog voor de oorlog in een shtetl dagelijks spraken, moet van deze cd afblijven.

Voor de genieters onder ons: ‘hob fargenigen’ (veel plezier).

MAMALOSHEN
Mandy Patinkin
Nonesuch 7559-79459-2


Dit verhaal verscheen eerder op het blog van Basia Jaworski

Over Basia Jaworski 7 Artikelen
Basia Jaworski, freelance publicist en muziekjournalist. Bijna 20 jaar werkte zij in een speciaalzaak voor klassieke muziek in Amsterdam, waar zij ook concerten en lezingen organiseerde. Zij was vaste gast in verschillende radio- en televisieprogramma’s o.a. Discotabel en Reiziger in Muziek. Jaworski studeerde Slavische talen, moderne geschiedenis, algemene literatuurwetenschap, filmwetenschappen en dramaturgie in Polen, Israël en Nederland. Ooit was Basia een wonderkind op de piano.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*