Met hun film en boek De verdwenen stad documenteerden Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer. Door het inzichtelijk maken van de deportatie met gewone trams is door de auteurs duidelijk gemaakt dat de gemeentelijke Amsterdamse overheid meewerkte aan de vervolging van haar eigen, Joodse, bevolking. Ook in Rotterdam reden die trams. Ook in Rotterdam kon de Joodse bevolking worden gesegregeerd, geconcentreerd in een gemeentelijke loods … [Lees verder]
Israël is de verstoteling onder de volkeren. Er zijn schurkenstaten en roversnesten waar geen mens ooit aanstoot aan neemt. Maar die landen zijn niet onontkoombaar interessant. Israël wel. En dat zal het weten ook. De redactie van De Vrijdagavond vroeg twee hoogleraren die zich in het publieke domein uitspreken over het beleid van Israël hoe zij staan tegenover een academische / culturele boycot van Israël.Hier het pleidooi van emeritus-hoogleraar sociale wetenschappen Abram de Swaan, lid … [Lees verder]
De oproep tot een culturele en academische boycot van Israël wint ook in Nederland terrein. Dat is geen toeval. Wie het conflict al langer volgt, ziet een situatie die moreel ontwricht en politiek vastgelopen is. Beelden uit Gaza en berichten over geweld en rechteloosheid op de Westelijke Jordaanoever voeden het gevoel dat gewone kritiek tekortschiet. Cultuur, zo luidt het argument, kan niet neutraal blijven wanneer de politiek ontspoort. Die redenering verdient het serieus genomen te … [Lees verder]
Mensen herkennen is nooit mijn sterkste kant geweest, en eerlijk gezegd wordt dat met de jaren alleen maar slechter. De sjoel waar ik dagelijks kom, ligt midden in het hotelgebied van Jeruzalem. Dat betekent een constante stoet toeristen, voorbijgangers en tijdelijke gezichten. Wanneer mensen mij aankijken bij binnenkomst, probeer ik bewust vriendelijk te zijn, ook als ik geen idee heb wie ze zijn. Vaak komt de herkenning pas zodra ik met iemand begin te praten. … [Lees verder]
Een beladen familieverhaal waar anderen mee aan de haal gaan: het is een pijnlijk punt. Als lid van de familie Joachimsthal weet ik hoe absurd de dingen zijn die je soms meemaakt. ‘Hoe blijf je eigenaar over je eigen familiegeschiedenis? En waarom is dat zo belangrijk?’ Deze vragen rijzen bij Judith Zilversmit nadat ze ontdekt dat een Nederlandse historica samen met een Belgische vrouw zich bezighoudt met de oorlogsgeschiedenis van haar familie. De historica wil … [Lees verder]
These are interesting times, to say the least, for Jews, for whom the rallying cry Am Yisrael Chai has gained renewed relevance. These are even more interesting times for Jews whose motto seems to be Am Yisrael High, and who are creating what is being called a new Judaism inspired by psychedelic drugs. The Swiss chemist Albert Hoffman, who synthesized lysergic diethylamide in 1938 and accidentally discovered its hallucinogenic properties in 1943, called LSD “medicine … [Lees verder]
Als jonge criticus werkte Bernard Canter (Utrecht, 1871- Scheveningen, 1956) enige tijd op het advocatenkantoor van voormalig Tachtiger Willem Paap. Tot Paap hem ontsloeg, omdat hij voor een deurwaarder bestemd geld had gebruikt voor Spaanse les. Daarop waagde Canter zich aan een literaire carrière, hetgeen bij sommige Tachtigers flink wat antisemitisch vuil losweekte. Willem Paap, evenals Frederik van Eeden en Ko van Looij lieten zich regelmatig antisemitisch uit, zelfs over hun mede-Tachtigers Arnold Aletrino, Isaac Israels en … [Lees verder]
Wat opviel bij de pro-Palestijnse protesten bij de Chanoekaconcerten in het Concertgebouw, is dat er alleen maar werd geschreeuwd. Akelige woorden als kindermoordenaars, verkrachters, kolonialisten en nog meer kregen musici en bezoekers te horen. Ieder gesprek werd onmogelijk. Zoals ik 12 november in deze krant schreef: Het Concertgebouw is gelukkig op zijn schreden teruggekeerd om het Chanoekaconcert van B’nai B’rith te cancelen. ’s Middags werd het familieconcert een feestje, met een Veegpietrabbijn – de componist Bob … [Lees verder]
Wekelijks ging ik met de trein naar Amsterdam, huurde een fiets, ging naar mijn vaders atelier in de Jordaan en werd een klein beetje Amsterdammer. Ik had een sleutel van zijn huis en werd onveranderlijk met een brede glimlach en een blij bronzen ‘hallooo!’ begroet door een naakte oude man in bed. “Wil je koffie, een stuk marsepein of een pijpje?”, vroeg ik dan altijd. “Allemaal!”, was steevast het antwoord. Het was een routine die eigenlijk … [Lees verder]
De tweedeling tussen Palestijnen en Joden lijkt onomstotelijk vast te staan. Tijdens het maken van de documentaire Palestijnen zijn Joden ontdekte ik dat deze scheiding minder vanzelfsprekend is dan vaak wordt aangenomen. De Palestijnen die ik sprak vertelden mij dat de grens tussen ‘wij’ en ‘zij’ is gevormd door religieuze veranderingen, nationalisme en decennialange wederzijdse polarisatie. Zij geloven dat veel Palestijnen afstammen van Joden die nooit uit het land vertrokken maar zich, net als zoveel … [Lees verder]
Door de Amsterdamse grachten varend voor een familiefeestje, lang geleden, wees de kapitein ons op een bootje met de naam ‘Mijdt Spijt’. Wat een goed advies, dacht ik. En ook nog Hollands-moralistisch, was mijn bijkomende gedachte. Toch ondernam ik vaak acties die mij later een gevoel van spijt gaven. Soms een lichte sensatie: dit had ik beter kunnen aanpakken tot en met berouw waarvan ik me nog steeds bewust ben. Tesjoewa (inkeer) in praktisch perspectief … [Lees verder]
Rozette Kats sprak vrijdag 27 januari tijdens Holocaust Memorial Day in de Bondsdag in Berlijn. Dat deed zij als geen ander zo goed. Ik ben trots, zij is mijn moeder en ik was erbij op die historische herdenkingsdag in Berlijn. Mijn moeder spreekt rustig, duidelijk, overtuigend, zonder een spoor van zenuwen. Na afloop loopt zij terug naar haar stoel tussen die van president Steinmeier en van de voorzitter van de Bondsdag Bärbel Bas in. Dat … [Lees verder]
Op 6 april 2022 verloor de Israëlische regering haar meerderheid in de Knesset. De aanleiding voor de crisis is ‘gerezen brood’. We zijn nauwelijks bekomen van een pandemie. De klimaatdoelen worden niet gehaald. In Europa woedt een oorlog waarvan nu al sporen van genocide zijn geopenbaard. In korte tijd waren er drie terroristische aanslagen in Israël. En dan nu het nieuws dat een regering dreigt te vallen over Pesach-voorschriften? Broodtrommel Pesach maken, dat wil zeggen: … [Lees verder]
“Ik heb weer veel geleerd. Niet alleen van de sprekers, maar ook van de andere deelnemers”, zei vriendin en vrijwilliger Rivka aan het einde van een levendige dag Joods leren met Limmoed in Amstelveen. Ik kan het niet anders dan het met haar eens zijn. Zo zette Tal Bassali in haar lezing ‘Morality and Language, The pillars of Jewish Europe’ me aardig aan het denken. Dit geldt ook voor de reacties van mede-deelnemers op haar … [Lees verder]
Met verbazing zal premier Benjamin Netanyahu, en misschien zelfs met ontzetting zo vermoed ik, constateren dat vicepresident Kamala Harris woensdag niet in de chair zit als hij in Washington de gezamenlijke zitting toespreekt van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Het is gebruikelijk dat de vicepresident tijdens toespraken van buitenlandse leiders tot beide huizen, of wel het Congres, in de hoge stoel zit als de voorname gast zijn woordje doet. Woensdag niet. Kamala Harris … [Lees verder]
Binjamin Heyl:
Ongeacht of we voor of tegen welke boycot ook zijn, de weg naar een rechtvaardige vrede voor alle betrokkenen, is…
Binjamin Heyl:
Het is primair een godsdienstoorlog: Er komt vrede wanneer er een Groot-Joods Israel komt. O, sorry, natuurlijk niet. Er komt…
Geert ter Horst:
Goed stuk! Inderdaad, politiek is de kunst om je belangen te behartigen en het middel daartoe is macht. Redelijk overleg…
Barend Elburg:
Ook al is cijfermatig de verhouding van vermoorden scheef, bedenk 1. dat de andere kant NIETS van hun moordplannen heeft…
Chaja Polakj:
Een goed artikel, maar... cultuur zouden we nooit moeten boycotten, hoe schandelijk Israël zich ook gedraagt, er zijn talloze andere…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
