Onderhandelen met een vijand die een te hoge tol eist

illustratie bij Salomon analyseert: Françoise Nick

Golda Meir zei eens: Met een vijand die je wilt vernietigen kun je niet onderhandelen. Het klinkt logisch, maar als je te maken hebt met een vijand zoals nu met Hamas, die een te hoge morele en menselijke tol vergt, moet je die logica even buitenspel zetten.

Een ding is zeker. Hamas heeft jarenlang tunnels gebouwd in Gaza om een oorlog tegen Israël te voeren. De Hamas-agressie zat in de grond en is er met woest geweld uitgebroken.

Hamas heeft zich verkeken op het karakter en de intentie van het Israelische militaire antwoord. Israël was niet voorbereid op de grote Hamas-uitdaging en had geen ander antwoord in huis dan een totale vernietigingsoorlog tegen Hamas. Had Israël een andere optie? 

Verdrijving uit Gaza

Met zijn extremistische ministers overweegt Netanyahu zoveel mogelijk Palestijnen uit Gaza te verdrijven. Er zijn al politici en andere fanatici in zijn naaste omgeving die dromen van terugkeer naar de ontruimde nederzettingen in Gaza.

Egypte en Jordanië zijn niet doof en blind voor de geluiden die uit de puinhopen in Gaza worden geboren. Egypte bouwt barrières bij de zuidelijke grens van Gaza om te verhinderen dat massa’s Palestijnen opgedreven door zware Israelische bombardementen in het zuidelijke deel van Gaza naar de Sinai woestijn vluchten. Ze zijn daar niet welkom. Ook niet in Jordanië heeft de Jordaanse monarch laten weten.

Egyptische barrières

Voorlopig is er van ‘transfer’ nog geen sprake. Maar als de druk op de in het zuiden van Gaza samengeperste Palestijnen verder toeneemt, sluit ik niet uit dat ze door de Egyptische barrières zullen proberen te breken. 

Er zijn ook in Netanyahu’s politieke omgeving mensen die het een goed idee vinden Palestijnen in Gaza de gelegenheid te geven zich in Zuid-Amerikaanse landen te vestigen.

Dromen? Ja. Maar één ding weet ik zeker. Israël is het enige land in de moderne geschiedenis waar dromen kunnen uitkomen.

Ondertussen gaat de oorlog in Gaza tegen Hamas door. Het einde is niet in zicht. Het Israelische machtsvertoon kan volgens de chef-staf generaal Halevi nog maanden duren voordat Hamas in en uit de tunnels is verslagen.

Weerstand van Hamas

Hoe hevig de weerstand van Hamas is, wordt de Israelische bevolking en ook de buitenwereld onthouden. De gezaghebbende Israelische krant Haaretz wees deze week op de onbetrouwbaarheid van de militaire woordvoerder. Weken nadat hij plechtig verklaarde dat het noordelijke deel van Gaza Hamas-vrij was, sneuvelen er nog Israelische soldaten.

Nooit eerder in de oorlogen met Arabische landen is Israël op zo’n verbeten vijand als Hamas gestoten. Geen lafaards die vluchten, maar strijders die met doodsverachting tegen de Israelische overmacht op land, in de lucht en ter zee vechten.

In tunnels verscholen 

Voor Israël is de oorlog tegen Hamas in Gaza een enorme militaire uitdaging. Nooit eerder in de geschiedenis heeft een leger een urbane oorlog gevoerd tegen een in tunnels verscholen vijand. Ook niet in Vietnam toen het Amerikaanse leger vocht tegen de Vietcong in tunnels in de jungle, niet in steden.

Hamas heeft het verschrikkelijke voordeel van een menselijk schild, burgers die tussen de aanvallende Israeli’s staan en de Hamasstrijders die uit de tunnels komen en erin terugkeren.

Zelfs de zwaarste Israelische bombardementen die volgens Palestijnse bronnen al meer dan 20.000 Hamas strijders en burgers hebben gedood, hebben Hamas niet gebroken. 

Gijzelaars als troef en als offer

Met nog 120 gijzelaars heeft Hamas een troef in handen tegen de Israelische overmacht. Die troef verliest zijn waarde indien Netanyahu ervan overtuigd is dat een overwinning op Hamas belangrijker is dan het leven van de gijzelaars, die waarschijnlijk de zware Israelische bombardementen dagelijks horen.

De directe familieleden van de gijzelaars verdenken Netanyahu ervan de gijzelaars te zullen opofferen, tenzij hij uit naam van vechtend Israël de Hamas-voorwaarden voor het vrijlaten van de gijzelaars aanvaardt. 

Hamas eist het einde van de vijandelijkheden gekoppeld aan terugtrekking van Tsahal uit Gaza, vrijlating van zware Palestijnse gevangenen uit Israelische gevangenissen en humanitaire hulp voor de Palestijnse bevolking. Eisen waarvoor Netanyahu het hoofd niet wil buigen. Hij pretendeert dat de oorlog tegen Hamas wordt voortgezet om de gijzelaars te bevrijden. 

Tegenvoorstel

Dat argument komt bij de familieleden van de gijzelaars als ongeloofwaardig over. Vandaar dat zij dagelijks protesteren tegen de weigering van Netanyahu een serieus tegenvoorstel te doen.


cover illustratie Françoise Nick

Over Salomon Bouman 128 Artikelen
Salomon Bouman studeerde internationale betrekkingen aan Science Po in Parijs en aan de Johns Hopkins University in Baltimore, VS. Hij heeft lang in Israël gewoond en werkte daar 37 jaar als correspondent, onder andere voor NRC-Handelsblad. Zijn zoon en dochter en zijn kleinkinderen wonen nog steeds in Israël. Tegenwoordig schrijft hij columns en boeken. Van zijn hand verschenen Israël tussen hoop en vrees (Amsterdam University Press) en Ontmoeting en misverstand (Amphora Books).

1 Comment

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*