Dibboek kruipt in het lichaam van zijn geliefde Lea

serie: Joodse Muziek

portret van Salomon An-ski
Print Friendly, PDF & Email

Een dibboek (Hebreeuws דיבוק) is volgens de kabbala de ziel van een gestorvene die bezit neemt van het lichaam van een levende.

In het verhaal Tzvischen Zvei Welten van Salomon An-ski beloven de beste vrienden Nisan en Sender elkaar dat hun (nog ongeboren) kinderen met elkaar zullen trouwen. Na jaren en allerlei verwikkelingen is de belofte allang vergeten.
Als Lea, de dochter van Sender en Chanan, de zoon van Nisan, verliefd op elkaar worden gaat het mis: Sender is schatrijk en de verweesde Chanan is straatarm.

Zodra Chanan hoort dat Lea met een rijke man gaat trouwen, vraagt hij Satan om hulp. Het gaat hem zijn leven kosten, maar hij keert terug als een dibboek en dan neemt zijn ziel bezit van het lichaam van zijn geliefde Lea.

Sender haalt er een rabbijn bij die door middel van bezweringen de dybbuk haar lichaam dwingt te verlaten, met voor haar desastreuze gevolgen.

Michal Waszynski

Toen Waszynski het verhaal in 1937 verfilmde kon hij het niet vermoeden dat hij hiermee geschiedenis zou schrijven. Niet alleen bestaat de wereld van An-ski niet meer, ook de wereld van Waszynski is na 1945 nooit meer dezelfde geworden.

Cantor Gershon Sirota zingt Psalm 55

Kazimierz Dolny, waar het verhaal grotendeels werd opgenomen, is tot een openluchtmuseum verworden. Het lot van Poolse Joden, waaronder wellicht de grootste voorzanger aller tijden, Gershon Sirota, wiens optredens wij in de film mogen meemaken, is algemeen bekend.

Deze film van Michał Waszyński uit 1937 wordt beschouwd als de beste Jiddische film in de geschiedenis van de cinema.

Der Dibuk, 1937 — Clip: Souls of the Dead. Met dank aan The National Archie of Jewish Music

Dit artikel verscheen eerder op het blog van Basia Jaworski

Cover: Salomon An-ski

Over Basia Jaworski 7 Artikelen
Basia Jaworski, freelance publicist en muziekjournalist. Bijna 20 jaar werkte zij in een speciaalzaak voor klassieke muziek in Amsterdam, waar zij ook concerten en lezingen organiseerde. Zij was vaste gast in verschillende radio- en televisieprogramma’s o.a. Discotabel en Reiziger in Muziek. Jaworski studeerde Slavische talen, moderne geschiedenis, algemene literatuurwetenschap, filmwetenschappen en dramaturgie in Polen, Israël en Nederland. Ooit was Basia een wonderkind op de piano.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*