Joods en introvert – kan dat?

Roos lezend in een stoel - Martin Monnickendam (bron: SAA)
Print Friendly, PDF & Email

Eén van de stereotypen die wij van harte omarmen is dat van de Joden als een luidruchtig volkje, dat druk door elkaar praat, overal waar je ze tegenkomt, tot in de eredienst toe: het woord ‘jodenkerk’ komt niet uit de lucht vallen en rabbijn Tamarah Benima [Joodser dan dit krijgt u het niet] heeft het met verve tot geuzennaam gebombardeerd. Een simche (blijdschap) is bij ons geen stille innerlijke vreugde, maar een – liefst in groot gezelschap – uitbundig gevierd heugelijk feit. Poerim staat voor de deur, dan gaan helemaal alle remmen los.

Maar wat als je nou wel van gezelligheid houdt, maar zoveel drukte voor jou eigenlijk teveel van het goede is? Sommige mensen schijnen nu eenmaal zo in elkaar te steken. Introverte Joden, misschien a-typisch, maar ze zijn er zeker. Om te beginnen ikzelf, en ik denk dat ik er in mijn omgeving ook wel een paar gespot heb. En anders zoek ik ze in de geschiedenis: met huivering en liefde denk ik aan Carry van Bruggen (1881-1932).

. . . . want er zijn dagen dat het leven, door zijn volheid, bijkans niet te dragen is.

[slotzin uit Het huisje aan de sloot]

Met de vertedering van rabbijn Dr. Meijer de Hond (1882-1943) kijk ik naar rabbijn Joseph David Wijnkoop (1842-1910):

Op verkoopingen was Wijnkoop zelf – verslaafd aan boeken – met hart en oog en stem aanwezig. Daar groette hij de boeken en vergat, dat anderen hem de hand toestaken. Met beide handen, alsof het vleesch en bloed was, drukte hij folianten en octaven en ja, ’t was vleesch van zijn vleesch en bloed van zijn bloed.

[uit: Dr. Meijer de Hond –  Bloemlezing uit zijn werk, van Jaap Meijer]

En als dat niet genoeg is, luister ik graag naar deze ontboezeming van Albert Einstein (1879-1955):

Although I am a typical loner in my daily life, my awareness of belonging to the invisible community of those who strive for truth, beauty, and justice has prevented me from feelings of isolation.

[Hoewel ik in het dagelijks leven een typische eenzaat ben, heeft het besef dat ik deel uitmaak van de onzichtbare gemeenschap van hen die streven naar waarheid, schoonheid en rechtvaardigheid mij behoed voor gevoelens van eenzaamheid.]

Voor zover ik weet is het hier bij ons echter geen issue, geen thema. Hoe anders is dat in de Verenigde Staten! Misschien is daar de sociale druk en de economische noodzaak om extravert in het leven te staan groter. In ieder geval bestaat daar een positief boek over de voetangels en klemmen die de wereld op het levenspad van introverte mensen uitstrooit. En hoe kan het anders: dat boek komt uit Joodse hoek. En het wordt daar, dwars door alle denominaties, positief ontvangen. 

Susan Cain, auteur van Stil, de kracht van introvert zijn in een wereld die niet ophoudt met kletsen, is de kleindochter van een rabbijn, die in haar herinnering als een icoon van rust achter een bureau zat, in een studeervertrek, dat van onder tot boven met boeken gevuld was. Toen zij zelf voor het eerst naar een zomerkamp moest, nam ze als vanzelfsprekend een koffer vol boeken mee, om heerlijk in te verdwalen. Ze had snel door dat zoiets niet echt sociaal wenselijk werd geacht en liet de koffer onder haar bed. Vanuit deze ervaring brengt zij de boodschap dat sociaal zijn zeker belangrijk is, maar dat het een verlies voor iedereen is als we introverte mensen proberen op te voeden tot nep-extraverte versies van zichzelf.

Dus: als jullie met Poerim iemand stil met een boekje – pardon, een megilletje– weggedoken in een hoekje (hebben) zien zitten, dan was ik dat. Verkleed als misschien-wel-mijn-meest-echte-zelf.

Links:

Is Judaism for introverts?
Are You an Introvert?
I Am An Introvert
Southern Hospitality & Jewish Introverts

Deel dit artikel.
Over Channa Kistemaker 21 Artikelen
Is afgestudeerd (1988) als classica en heeft zich later in het Hebreeuws bekwaamd. Zij doet historisch onderzoek naar de religieus-Joodse boekcultuur in Nederland van 1815 tot nu. Ook houdt zij zich bezig met het documenteren van de grafzerken op de Joodse Begraafplaats Zeeburg, en vertaalt zij poëzie uit het Ivriet.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*